marzec 2017

Mechanizmy instytucjonalne w polsko-rosyjskich relacjach gospodarczych

Główną oficjalną platformą do komunikacji i wymiany informacji o współpracy gospodarczej jest Polsko-Rosyjska Międzyrządowa Komisja do spraw Współpracy Gospodarczej powołana do życia w lutym 2005 r. na podstawie podpisanej kilka miesięcy wcześniej Umowy międzyrządowej o współpracy gospodarczej.

Opracowanie nowych podstaw prawnych było potrzebne w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Poza wspomnianą Komisją funkcjonuje szereg innych ciał zajmujących się szczegółowymi zagadnieniami. Należą do nich m.in. Stały Komitet ds. Transportu, Wspólna Komisja ds. Rybołówstwa, Komisja Dwustronna ds. Współpracy Regionalnej. Komisja Międzyrządowa składa się z szeregu grup roboczych do spraw transportu, handlu i inwestycji, energetyki, turystyki, współpracy wojskowo-technicznej, rolnictwa i współpracy celnej. Ponadto od lat działają dwie organizacje zrzeszające podmioty gospodarcze – Polsko-Rosyjska Izba Gospodarcza oraz Polsko-Rosyjska Rada Biznesu – powołane w celu reprezentowania interesów biznesu w relacjach z rządami obu państw.

Dotychczas Komisja Międzyrządowa działała nie tylko w deklarowanym celu poszukiwania nowych kierunków współpracy, ale przede wszystkim dla zarządzania regularnie występującymi napięciami we wzajemnych stosunkach handlowych. W sumie odbyło się sześć posiedzeń, z których ostatnie miało miejsce we wrześniu 2013 r. Prace Komisji zostały następnie zawieszone (nie spotykają się również wspomniane grupy robocze, poza pewnymi wyjątkami), co było bezpośrednim skutkiem krytycznej oceny przez polski rząd rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz pośrednio wywołane nałożeniem na wschodniego sąsiada sankcji przez Unię Europejską.

W istocie od 2014 r. problemy w relacjach gospodarczych są omawiane na spotkaniach dwustronnych przedstawicieli ministerstw lub zwoływanych ad hoc spotkań roboczych z udziałem ekspertów w danej dziedzinie. Charakterystycznym przykładem stał się spór spowodowany jednostronnym ograniczeniem przez stronę rosyjską liczby zezwoleń na wykonywanie usług przewozowych na terytorium Rosji dla polskich przedsiębiorstw (lidera w tym segmencie w Europie). Spór toczył się przez kilka miesięcy na forum Komisji Mieszanej ds. Międzynarodowych Przewozów Drogowych. Obie strony osiągnęły porozumienie pod koniec 2016 r. jeśli chodzi o liczbę zezwoleń na rok kolejny. Spór unaocznił pewien model wzajemnych relacji, który ukształtował się w ostatnich latach, oparty o zarządzenie kryzysami.

Poniekąd jest to efekt odrzucenia przez poszczególne polskie rządy powtarzających się co jakiś czas od kilkunastu lat rosyjskich starań o dopuszczenie do udziału w segmentach uznawanych za strategiczne. Niepowodzenie tych prób sprawiło, że siłą rzeczy dość dobrze rozwijająca się współpraca handlowa poza obszarami strategicznymi stawała się czasami ofiarą rosyjskich inklinacji do wplatania tych relacji w realizację interesów w innych obszarach, aby podwyższyć ewentualne koszty polskiego sprzeciwu.  

Dość niewielka skala współpracy gospodarczej, w szczególności inwestycyjnej, i dodatkowe obniżenie jej dynamiki po 2014 r. oraz kontekst polityczny po agresji Rosji na Ukrainę zniechęcały do powrotu do wszechstronnych mechanizmów współpracy instytucjonalnej. Polityczne koszty wzajemnego otwarcia w takich warunkach przewyższały potencjalne korzyści gospodarcze. Obie strony – wobec niewielkiego znaczenia dwustronnej współpracy – zaczęły działać w trybie kryzysowym, skupiając się na zarządzaniu ad hoc pojawiającymi się kryzysami.

Co jakiś czas pojawiały się sygnały sugerujące wolę stron do ożywienia prac Komisji Międzyrządowej. W 2016 r. podczas Forum Gospodarczego w Petersburgu polski wiceminister rozwoju spotkał się ze swoim rosyjskim odpowiednikiem w celu przedyskutowania tej sprawy. Relatywnie przychylne komunikaty wskazujące, że po obu stronach istnieje potrzeba przywrócenia tego mechanizmu, nie doprowadziły na razie do jakościowej zmiany. Po polskiej stronie cały czas toczą się prace związane z powołaniem polskiego przewodniczącego Komisji. Zakładając jednak nawet, że prace zostaną wznowione trudno przypuszczać, by mogło to w istotny sposób zmienić dotychczasowych charakter współpracy, który jest w dużej mierze pochodną fundamentalnego sporu politycznego między Zachodem i Rosją. Do czasu obowiązywania sankcji gospodarczych rozwijanie dwustronnych mechanizmów instytucjonalnych będzie utrudnione. Poza tym redukcji skali i dynamiki polsko-rosyjskiej współpracy gospodarczej towarzyszyło częstokroć ożywienie współpracy z innymi partnerami, w tym spoza Unii Europejskiej. Dywersyfikacja rynków i partnerów stała się dla polskiego rządu ważnym narzędziem łagodzenia skutków restrykcji handlowych. Toteż widać większą aktywność w kształtowania instytucjonalnych mechanizmów współpracy z innymi państwami. W przypadku stosunków gospodarczych z Rosją została zajęta pozycja wyczekiwania na rozwój sytuacji międzynarodowej i ewolucję polityki wschodniego sąsiada.

 Autor: Ernest Wyciszkiewicz

Od dnia 25 maja 2018 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1), zwane dalej „RODO”, jak również z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000).
W związku z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych przekazujemy poniższe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz o zasadach, na jakich się to odbywa.
- Administratorem danych jest Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa, oraz podmioty, z którymi zawarło ono stosowne umowy o przetwarzanie danych osobowych w imieniu Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
- Organem nadzorczym w rozumieniu RODO, powołanym do kontroli przestrzegania ochrony danych osobowych, jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
- Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia wyznaczyło inspektora ochrony danych w osobie Macieja Łuczaka, z którym można się kontaktować drogą mailową pod adresem .
- Administrator danych pozyskuje dane osobowe w sposób automatyczny w ramach korzystania ze stron internetowych administrowania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (są one zapisywane w plikach cookies) oraz poprzez logowanie się użytkowników korzystających ze stron internetowych Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
- Dane osobowe to informacje umożliwiające zidentyfikowanie osób fizycznych. W przypadku korzystania z naszych stron internetowych takimi danymi są w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, login, hasło, adres IP, czy numer telefonu.
- Gromadzenie i przetwarzanie zebranych danych osobowych jest niezbędne do korzystania z prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia serwisów i usług oraz wykonywania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia swoich zadań ustawowych.
- Każde pozyskiwanie danych osobowych musi być oparte na właściwych podstawach prawnych. Obok stosownego umocowania ustawowego oraz umowy zawartej pomiędzy stronami, taką podstawą jest także dobrowolne przekazanie danych osobowych i zgoda na ich przetwarzanie w celu, w jakim zostały udostępnione administratorowi.
- Osoba, który wyraziła zgodę na przetwarzania danych osobowych jest uprawniona, aby taką zgodę w każdej chwili - bez wskazywania jakichkolwiek przyczyn – cofnąć bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Posiada ona także prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Ma także uprawnienie do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec sposobu przetwarzania danych, a także wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu RODO, to jest do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
- Warunkiem korzystania ze stron internetowych prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest wyrażenie dobrowolnej i niczym nieskrępowanej zgody na przetwarzanie danych osobowych w ramach obowiązujących przepisów prawnych. - W przypadku korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia przez osoby poniżej 16 roku życia konieczne jest wyrażenie stosownej zgody lub jej zaaprobowanie przez osobę sprawującą władzę rodzicielską lub opiekę nad takim nieletnim.
Mając powyższe na uwadze, jeżeli jesteś osobą, która ukończyła 16 lat i dobrowolnie wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zbieranych automatycznie w ramach korzystania z serwisów i usług oferowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia kliknij na krzyżyk z prawej strony wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych.