Rekonstrukcją tzw. "białoruskiej listy katyńskiej" Centrum zajmuje się w ramach projektu badawczego "Losy Polaków pod władzą sowiecką po 17 września 1939 r." kierowanego przez dra Macieja Wyrwę.

Podejmowane od lat 90. XX wieku starania polskich władz o uzyskanie dokumentacji losów ofiar z „listy białoruskiej” nie przyniosły dotąd rezultatów. Inicjatywa Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia ma na celu zebranie wszelkich dostępnych informacji i dokumentów dotyczących osób zaginionych na obszarze północno-wschodnich województw Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy 17 września 1939, a czerwcem 1940 r., wobec których zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że mogły się stać ofiarami Zbrodni Katyńskiej.

Nasze działania stanowią próbę odtworzenia brakujących list dyspozycyjnych („list śmierci”), na podstawie których więźniowie kierowani byli z więzień tzw. Białorusi Zachodniej najprawdopodobniej do Mińska, gdzie zostali zamordowani na podstawie decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 r.

Lista jest tworzona i sukcesywnie aktualizowana głównie w oparciu o informacje napływające do Centrum od rodzin zaginionych i innych bliskich im osób. Informacje te są następnie weryfikowane i uzupełniane na podstawie dostępnych publikacji, danych urzędowych przechowywanych w archiwach i instytucjach w Polsce oraz za granicą. W pracy wykorzystano m.in. ekspertyzę Ośrodka KARTA wykonaną na zlecenie CPRDiP, a także dane pochodzące z Księgi ewidencji osób odkonwojowanych w latach 1939–1940 przez konwoje specjalne 15. brygady wojsk konwojowych NKWD ZSRS (stacjonującej w Białoruskiej SRS).

W pełni zdajemy sobie sprawę, że sporządzona na podstawie zgromadzonych dokumentów i informacji lista stanowi jedynie hipotezę badawczą i nie zwalnia Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz innych instytucji Państwa Polskiego od starań o pozyskanie dokumentów dotyczących Zbrodni i ich upublicznienie.

Projekt zakłada zebranie możliwie pełnych informacji dotyczących osób zaginionych na północno-wschodnich ziemiach II Rzeczypospolitej pomiędzy 17 września 1939 a czerwcem 1940 roku, wobec których zachodzi przypuszczenie, że mogły być ofiarami Zbrodni Katyńskiej.

W ramach projektu, oprócz podstawowych danych personalnych osoby aresztowanej (nazwisko, imię, data i miejsce urodzenia, imiona rodziców) gromadzone są informacje niezbędne do prowadzenia prac weryfikacyjnych: data aresztu i okoliczności związane z uwięzieniem, data „ostatniej wiadomości o aresztowanym”, wykształcenie, zawód, miejsce zamieszkania i pracy, status społeczny, stopień wojskowy lub służbowy, funkcje pełnione w organizacjach społecznych, a także dane dotyczące deportacji rodziny aresztowanego w kwietniu 1940 r. do Kazachstanu.

Księga pamięci „Nieodnalezione ofiary Katynia? Lista osób zaginionych na obszarze północno-wschodnich województw II RP od 17 września 1939 r. do czerwca 1940 r.” 

Jeżeli biogramu poszukiwanej osoby nie ma w książce, a mają Państwo przypuszczenie, że mogła paść ofiarą Zbrodni Katyńskiej, prosimy o wypełnienie poniższej ankiety, która jest także dołączona do publikacji.

ANKIETA - rekonstrukcja białoruskiej listy katyńskiej - wersja on-line

KONTAKT:

dr Maciej Wyrwa
zaginienipo1939@cprdip.pl

This website uses cookies. For more information on cookies please see our privacy policy and cookies notice. Yes, I agree. No, I want to find out more