Międzynarodowa konferencja naukowa

Sowieckie represje 1943-1946. Nowe ustalenia i nowe interpretacje.

Celem międzynarodowej konferencji naukowej „Sowieckie represje 1943-1946. Nowe ustalenia i nowe interpretacje” organizowanej przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest przedstawienie i przedyskutowanie w gronie uznanych historyków ustaleń roboczych, płynących z kilkuletnich kwerend archiwalnych prowadzonych w ramach projektu badawczego CPRDiP „Stosunki między władzą sowiecką a Polskim Państwem Podziemnym”. Projekt, kierowany przez prof. Grzegorza Motykę, jest finansowany z grantu Narodowego Centrum Nauki. 

Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia w niedługim czasie opublikuje cztery tomy źródeł – dokumentów na temat polskiego podziemia i polityki sowieckiej wobec Polski, w większości nieznanych, odnalezionych w archiwach Rosji, Ukrainy i Polski przez zespół badawczy prof. Motyki. W planach Centrum jest również organizacja popularno-naukowej prezentacji specjalnego tom studiów na ten temat.

Najważniejsze robocze wnioski płynące z analizy źródeł archiwalnych:

  • W walkę z polskim podziemiem były zaangażowane wszystkie formacje i struktury aparatu bezpieczeństwa Związku Sowieckiego: Armia Czerwona, wojska wewnętrzne i pograniczne NKWD, wyspecjalizowane piony NKGB i NKWD, GUKR SMIERSZ. 
  • Ofiarami represji padło około 12 tys. osób na Wileńszczyźnie, ok. 13,3 tys. na terenach włączonych do BSRS i 10 tys. na Wołyniu i w b. Galicji Wschodniej.
  • Specyfiką obławy augustowskiej było to, że przeprowadziły ją jednostki Armii Czerwonej, choć samego mordu dopuściły się organa SMIERSZ i NKWD.
  • Bez Armii Czerwonej polscy komuniści nie byliby w stanie przejąć i utrzymać władzy w Polsce. W latach 1944-45 tylko jednostki NKWD były w stanie zwalczać polskie podziemie – latem 1945 roku w Polsce stacjonowało pięć dywizji NKWD.
  • Jedną z najskuteczniejszych i najchętniej wykorzystywanych metod walki z polskim podziemiem była agentura.
  • Partyzanci sowieccy oraz lokalne struktury partyjne na Wołyniu regularnie informowali Komunistyczną Partię (bolszewików) Ukrainy i struktury wojskowe ZSRS o dokonywanych przez nacjonalistyczne ukraińskie podziemie mordach na polskiej ludności cywilnej.
  • Nikita Chruszczow, stojący na czele USRS, w swoich raportach unikał podkreślania etnicznego tła mordów dokonywanych przez UPA. 

Fot. Andrzej Gałązka

Pobierz program konferencji: Sowieckie represje 1943-1946. Nowe ustalenia i nowe interpretacje.

Ta witryna używa plików cookie. Więcej informacji o używanych plikach cookie można znaleźć tutaj. Tak, akceptuję Nie, chcę dowiedzieć się więcej