sierpień 2017

Relacje energetyczne między Polską i Rosją po agresji na Ukrainę - część 1

Bezpieczeństwo energetyczne, w szczególności bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej, od wielu lat zajmuje centralne miejsce w polskiej polityce energetycznej. Zasadniczym powodem jest dominująca pozycja Rosji jako dostawcy tych nośników energii. W przypadku ropy naftowej udział dostaw ze wschodu w całym imporcie zwykle przekraczał 90%, w przypadku gazu ziemnego oscylował wokół 70%. Na tak wysoką skalę uzależnienia złożyły się czynniki historyczne (infrastruktura przesyłowa prowadząca ze wschodu na zachód w dużej części odziedziczona po okresie sowieckiej hegemonii w regionie), geograficzne (relatywna bliskość syberyjskich złóż) oraz ekonomiczne (relatywnie niskie ceny, choć ów czynnik traci od kilku lat na znaczeniu). W ciągu ostatnich kilkunastu lat wśród polskich elit oraz opinii publicznej stopniowo rosło zaniepokojenie związane z powtarzającymi się przypadkami wykorzystywania przez Rosję pozycji czasem jedynego dostawcy do wywierania presji gospodarczej i politycznej na odbiorców. Nie bez znaczenia dla polskich ocen była oczywiście ewolucja systemu politycznego w Rosji oraz rosnąca – łagodnie rzecz ujmując – asertywność w polityce zagranicznej. Kryzysy gazowe różnej skali, które miały miejsce w latach 2006 i 2009, unaoczniły też, jak łatwo Polska i inne państwa Europy Środkowej mogą stać się zakładnikami sporów na obszarze posowieckim. W istocie ów problem został dostrzeżony również w innych państwach członkowskich, co doprowadziło do aktywizacji Unii Europejskiej i przyjęcia szeregu strategii politycznych oraz aktów prawnych mających na celu poprawę bezpieczeństwa dostaw. Polska w tych działaniach nieprzerwanie od 2006 r. starała się odgrywać istotną rolę, apelując o zachowanie równowagi między trzema filarami polityki energetycznej UE: budową konkurencyjnego rynku, polityką klimatyczną oraz bezpieczeństwem dostaw. 

W polskiej polityce nacisk był i jest kładziony na kwestie gazowe. Większa, bo niemal całkowita zależność od rosyjskiej ropy, nie jest aż tak uwypuklana, ponieważ Polska dysponuje technicznymi zdolnościami do pozyskania surowca z innych kierunków dzięki terminalowi w Gdańsku oraz dzięki funkcjonowaniu płynnego światowego runku naftowego. Hipotetyczne problemy z ropociągiem „Przyjaźń” miałyby oczywiście implikacje finansowe, ale polityczne i strategiczne koszty byłyby ograniczone. W przypadku gazu, dostarczanego dedykowaną infrastrukturą, przy dopiero (choć szybko) rozwijającym się światowym rynku LNG, braku połączeń z innymi źródłami – ewentualne zakłócenia dostaw miałby poważniejsze skutki dla gospodarki, a tym samym sytuacji politycznej. Toteż polskie rządy od ponad dekady dążyły do realnej dywersyfikacji źródeł dostaw gazu oraz rozbudowy regionalnych połączeń w ramach UE, aby zwiększyć bezpieczeństwo fizyczne oraz kontraktowe (zakup rosyjskiego gazu od pośredników z krajów UE). Ważnym elementem działań było uruchomienie najpierw wirtualnego a następnie fizycznego rewersu na gazociągu Jamał-Europa. Decydujące znaczenie miało mieć jednak wybudowanie terminalu do odbioru gazu skroplonego (LNG). Przekucie idei w czyn zajęło ponad 10 lat, ale pod koniec 2015 r. terminal w Świnoujściu zdolny do przyjęcia 5 mld m3 gazu (z możliwością rozbudowy do 7,5 mld m3) został oddany do użytku. Pierwsze dostawy zostały przyjęte w 2016 r. na mocy długoterminowego kontraktu z Qatargas.  Wiosną 2017 r. do terminalu przybył natomiast pierwszy gazowiec z surowcem z USA, wynik krótkoterminowej transakcji służącej testowaniu nowych możliwości. W ten sposób Polska stopniowo osiąga więc założony cel uzyskania zróżnicowanego portfolio dostaw, w którym rosyjski gaz będzie opcją zależną od uwarunkowań rynkowych, a nie koniecznością wynikającą z pozycji monopolistycznego dostawcy. Rosyjska polityka ostatnich trzech lat utwierdziła jedynie w przekonaniu, że istnieje pilna potrzeba niwelowania ryzyka wypływającego z uzależnienia. Stąd nie brak w Polsce też głosów, że optymalnym celem polityki energetycznej powinno być osiągnięcie w ciągu kolejnych lat (najlepiej do czasu wygaśnięcia obowiązującego kontraktu długoterminowego, czyli do 2022 r.), pełnej zdolności do zastąpienia rosyjskiego gazu. W tym kierunku prowadzą inne propozycje podnoszone przez polski rząd od 2014 r.

 Autor: Ernest Wyciszkiewicz

Od dnia 25 maja 2018 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1), zwane dalej „RODO”, jak również z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000).

W związku z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych przekazujemy poniższe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz o zasadach, na jakich się to odbywa.
- Administratorem danych jest Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa, oraz podmioty, z którymi zawarło ono stosowne umowy o przetwarzanie danych osobowych w imieniu Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
- Organem nadzorczym w rozumieniu RODO, powołanym do kontroli przestrzegania ochrony danych osobowych, jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
- Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia wyznaczyło inspektora ochrony danych w osobie Macieja Łuczaka, z którym można się kontaktować drogą mailową pod adresem iod@cprdip.pl lub telefonicznie pod numerem +48 502 348 833.
- Administrator danych pozyskuje dane osobowe w sposób automatyczny w ramach korzystania ze stron internetowych administrowania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (są one zapisywane w plikach cookies) oraz poprzez logowanie się użytkowników korzystających ze stron internetowych Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
- Dane osobowe to informacje umożliwiające zidentyfikowanie osób fizycznych. W przypadku korzystania z naszych stron internetowych takimi danymi są w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, login, hasło, adres IP, czy numer telefonu.
- Gromadzenie i przetwarzanie zebranych danych osobowych jest niezbędne do korzystania z prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia serwisów i usług oraz wykonywania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia swoich zadań ustawowych.
- Każde pozyskiwanie danych osobowych musi być oparte na właściwych podstawach prawnych. Obok stosownego umocowania ustawowego oraz umowy zawartej pomiędzy stronami, taką podstawą jest także dobrowolne przekazanie danych osobowych i zgoda na ich przetwarzanie w celu, w jakim zostały udostępnione administratorowi.
- Osoba, który wyraziła zgodę na przetwarzania danych osobowych jest uprawniona, aby taką zgodę w każdej chwili - bez wskazywania jakichkolwiek przyczyn – cofnąć bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Posiada ona także prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Ma także uprawnienie do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec sposobu przetwarzania danych, a także wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu RODO, to jest do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
- Warunkiem korzystania ze stron internetowych prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest wyrażenie dobrowolnej i niczym nieskrępowanej zgody na przetwarzanie danych osobowych w ramach obowiązujących przepisów prawnych. - W przypadku korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia przez osoby poniżej 16 roku życia konieczne jest wyrażenie stosownej zgody lub jej zaaprobowanie przez osobę sprawującą władzę rodzicielską lub opiekę nad takim nieletnim.

Mając powyższe na uwadze, jeżeli jesteś osobą, która ukończyła 16 lat i dobrowolnie wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zbieranych automatycznie w ramach korzystania z serwisów i usług oferowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia kliknij na krzyżyk z prawej strony wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych.